Tak, ale tylko pod określonymi warunkami. Parkowanie na chodniku, a dokładniej na drodze dla pieszych, jest wyjątkiem od zasady, że ta przestrzeń służy pieszym. Pojazd musi mieć DMC nie większe niż 2,5 t, trzeba pozostawić co najmniej 1,5 m wolnego przejścia, a na danym odcinku nie może obowiązywać zakaz zatrzymywania lub postoju.
Jakie warunki trzeba spełnić?
Zasady wynikają przede wszystkim z art. 47 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Od 2022 roku przepisy posługują się pojęciem drogi dla pieszych, której chodnik jest częścią przeznaczoną przede wszystkim do ruchu pieszych. W praktyce oznacza to, że samochód nie może blokować przejścia ani zmuszać pieszych, osób z wózkami dziecięcymi lub osób z niepełnosprawnościami do wejścia na jezdnię.
| Warunek | Wymaganie |
|---|---|
| Dopuszczalna masa całkowita | Pojazd samochodowy może mieć DMC nie większe niż 2,5 t. Sprawdzisz ją w dowodzie rejestracyjnym, w rubryce F.2. Nie chodzi o masę własną auta. |
| Wolne przejście | Po zaparkowaniu pieszym trzeba pozostawić co najmniej 1,5 m wolnej przestrzeni. |
| Sposób ustawienia | Co do zasady na drodze dla pieszych ustawia się koła jednego boku albo koła przedniej osi. Cały samochód osobowy może znaleźć się przy krawędzi jezdni, jeśli spełnia pozostałe warunki. |
| Znaki drogowe | Nie może obowiązywać zakaz zatrzymywania lub postoju. Znak B-35 albo B-36 ma pierwszeństwo przed ogólną zasadą dopuszczającą postój. |
| Bezpieczeństwo ruchu | Pojazd nie może utrudniać ruchu pieszym ani tamować ruchu pojazdów na jezdni. |
Limit 2,5 t dotyczy dopuszczalnej masy całkowitej, czyli maksymalnej masy pojazdu wraz z pasażerami i ładunkiem. Większy samochód dostawczy lub cięższy SUV nie może korzystać z ogólnego wyjątku tylko dlatego, że fizycznie mieści się na chodniku.
W określonych sytuacjach cały samochód osobowy, motocykl, motorower lub wózek rowerowy może zostać ustawiony na drodze dla pieszych przy krawędzi jezdni. Inne pojazdy mogą parkować w ten sposób wyłącznie w miejscu wyznaczonym znakami. O sposobie ustawienia auta może informować znak D-18 „parking” wraz z tabliczką T-30 albo oznakowanie poziome.
Kiedy parkowanie jest zabronione?
Spełnienie wymogu DMC i pozostawienie 1,5 m przejścia nie wystarcza w każdym miejscu. Nie wolno parkować na drodze dla pieszych także wtedy, gdy występuje jedna z poniższych sytuacji:
- Strefa zamieszkania – w obszarze oznaczonym znakiem D-40 postój jest dozwolony wyłącznie w miejscach wyznaczonych.
- Znak B-35 – zakazuje postoju po stronie drogi, przy której został ustawiony, również na chodniku, chyba że dodatkowa tabliczka wyłącza chodnik spod zakazu.
- Znak B-36 – zakazuje zatrzymywania się, a więc także postoju na chodniku po stronie obowiązywania znaku.
- Przejście dla pieszych lub skrzyżowanie – co do zasady trzeba zachować co najmniej 10 m odległości, aby nie ograniczać widoczności.
- Wjazd lub wyjazd – nie wolno blokować bramy, drogi dojazdowej, parkingu ani wyjazdu z posesji.
- Przystanek – obowiązują odrębne zakazy postoju na przystanku oraz w jego bezpośrednim sąsiedztwie.
Odległość 10 m od przejścia dotyczy przede wszystkim miejsca przed przejściem oraz odcinków, na których zaparkowany samochód ogranicza widoczność. Na drodze jednokierunkowej przepisy przewidują wyjątek dotyczący postoju za przejściem, jeśli pojazd nie zasłania widoku. Nie zmienia to pozostałych wymogów, w tym konieczności zapewnienia przejścia dla pieszych.
Znaki drogowe mają pierwszeństwo przed ogólnymi przepisami. Oznacza to, że nawet szeroki chodnik i prawidłowa masa pojazdu nie pozwalają na postój w miejscu objętym zakazem B-35 lub B-36. Wyjątkiem może być wyraźna tabliczka wskazująca, że zakaz nie dotyczy chodnika.
Jak sprawdzić legalność miejsca przed zaparkowaniem?
Przed pozostawieniem samochodu wykonaj krótką ocenę miejsca w określonej kolejności:
- Sprawdź znaki przy drodze i upewnij się, że nie obowiązuje B-35, B-36 ani inny zakaz.
- Zweryfikuj DMC w rubryce F.2 dowodu rejestracyjnego, jeśli pojazd nie jest typowym samochodem osobowym.
- Oceń szerokość przejścia po zaparkowaniu i zostaw pieszym co najmniej 1,5 m.
- Sprawdź, czy samochód nie znajduje się zbyt blisko przejścia, skrzyżowania, przystanku, bramy lub wyjazdu.
- Ustaw pojazd zgodnie z przepisami i upewnij się, że nie wystaje na jezdnię w sposób utrudniający ruch.
Co grozi za nieprawidłowe parkowanie?
Za naruszenie zasad może zostać nałożony mandat oraz punkty karne. Konkretna wysokość grzywny zależy od rodzaju wykroczenia, na przykład od tego, czy kierowca zignorował znak, zablokował przejście albo zaparkował w pobliżu skrzyżowania. W sprawach dotyczących nieprawidłowego postoju często wskazuje się mandat w wysokości 100 zł i 2 punkty karne, ale dodatkowe naruszenia mogą zwiększyć karę. Łączna kwota może sięgać wyższych stawek przewidzianych dla konkretnego wykroczenia.
Jeżeli auto utrudnia ruch, zagraża bezpieczeństwu albo blokuje przejazd, policja lub straż miejska może zlecić jego usunięcie. Koszty holowania i przechowania pojazdu ponosi wtedy właściciel. Odholowanie nie zastępuje mandatu, lecz może być dodatkową konsekwencją.
- mandat zależny od rodzaju i skutków naruszenia,
- punkty karne, w tym za niestosowanie się do znaków lub przepisów dotyczących postoju,
- odholowanie pojazdu stwarzającego zagrożenie albo blokującego przejazd,
- koszty holowania i przechowania samochodu ponoszone przez właściciela.
Najważniejsza zasada dla kierowcy
Jeżeli nie masz pewności co do DMC, szerokości przejścia albo znaczenia oznakowania, wybierz inne miejsce. Sam fakt, że samochód mieści się na chodniku, nie oznacza jeszcze legalnego postoju. Decydują łącznie masa pojazdu, pozostawiona przestrzeń, sposób ustawienia, odległości od newralgicznych punktów oraz znaki drogowe.
